Mỗi mùa tuyển sinh lớp 10, hàng nghìn phụ huynh và học sinh đều đứng trước một câu hỏi lớn: Sau khi tốt nghiệp THCS, nên tiếp tục học THPT hay lựa chọn một hướng đi khác phù hợp hơn với năng lực, sở thích và nhu cầu việc làm trong tương lai?

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng Chương trình giáo dục trung học nghề - một mô hình giáo dục hoàn toàn mới, mở ra thêm cơ hội để học sinh vừa học văn hóa, vừa học nghề ngay từ sau lớp 9. Đây không phải là “học nghề sớm” theo cách hiểu trước đây, mà là một chương trình giáo dục được thiết kế khoa học, hiện đại và định hướng nghề nghiệp ngay từ đầu.

Trung học nghề là gì?

Trung học nghề là chương trình dành cho học sinh tốt nghiệp THCS.

Người học không chỉ học nghề mà còn được học đầy đủ các môn văn hóa cốt lõi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Điểm khác biệt là chương trình văn hóa được thiết kế theo định hướng nghề nghiệp, giúp kiến thức học trên lớp gắn chặt với nghề đang theo học.

Trong suốt quá trình đào tạo, học sinh được học song song kiến thức văn hóa nền tảng như Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ..., đồng thời được trang bị kiến thức và kỹ năng nghề, năng lực số, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc và tác phong công nghiệp.

Sau khi hoàn thành chương trình, học sinh được cấp bằng tốt nghiệp THPT và bằng Trung học nghề theo quy định, tạo điều kiện thuận lợi để tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học liên thông lên các trình độ cao hơn. Nhờ đó, học sinh không còn phải học văn hóa và học nghề tách rời như trước mà được học trong một chương trình thống nhất, khoa học và thực tiễn.

Học trung học nghề có những lợi ích gì?

1. Vừa học văn hóa, vừa học nghề

Thay vì mất ba năm chỉ học văn hóa rồi mới bắt đầu học nghề hoặc học đại học, học sinh được định hướng nghề nghiệp ngay từ lớp 10.

Kiến thức văn hóa được lựa chọn theo hướng hỗ trợ trực tiếp cho ngành nghề đang học, giúp việc học trở nên nhẹ nhàng, thiết thực và dễ vận dụng hơn.

2. Có kỹ năng nghề ngay khi còn trẻ

Trong quá trình học, phần lớn thời gian được dành cho thực hành, trải nghiệm nghề nghiệp và rèn luyện kỹ năng.

Sau khi tốt nghiệp, học sinh có đủ năng lực để làm việc ngay tại doanh nghiệp hoặc tiếp tục học ở trình độ cao hơn.

3. Không mất cơ hội học tiếp

Một trong những băn khoăn lớn nhất của phụ huynh là: Học nghề có còn được học lên đại học không? Câu trả lời là có.

Chương trình trung học nghề được xây dựng theo hướng liên thông, bảo đảm người học có thể tiếp tục học lên trình độ cao đẳng, đại học và học tập suốt đời theo quy định của pháp luật.

Điều đó có nghĩa là lựa chọn trung học nghề không phải là dừng lại, mà là bắt đầu một con đường học tập linh hoạt và phù hợp hơn.

4. Rút ngắn thời gian lập nghiệp

Trong khi nhiều học sinh sau THPT mới bắt đầu chọn nghề thì học sinh trung học nghề đã có từ 2-3 năm học nghề và tích lũy kinh nghiệm thực hành.

Điều này giúp các em: Ra trường sớm hơn. Có việc làm sớm hơn. Có thu nhập sớm hơn. Giảm đáng kể chi phí học tập cho gia đình.

5. Phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp: Chương trình được xây dựng trên cơ sở chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo và đánh giá kết quả học tập. Đây là điểm khác biệt quan trọng giúp người học sau khi tốt nghiệp có khả năng thích ứng nhanh với môi trường làm việc thực tế.

Chương trình được thiết kế hiện đại

Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chương trình trung học nghề gồm hai phần lớn: Phần kiến thức văn hóa. Phần kiến thức và kỹ năng nghề.

Trong đó, các môn văn hóa không còn mang tính hàn lâm mà được lựa chọn theo từng nhóm ngành nghề.

Ví dụ: Học Công nghệ thông tin sẽ được tăng cường Tin học và Công nghệ; Học Công nghệ ô tô, Điện công nghiệp, Cơ điện tử sẽ được chú trọng Vật lý, Công nghệ; Các nhóm ngành đều được phát triển năng lực số, ngoại ngữ và kỹ năng nghề ngay trong quá trình học.

Cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu rõ vì sao mình học một môn học và kiến thức đó sẽ được sử dụng như thế nào trong công việc sau này.

Vì sao trung học nghề sẽ trở thành xu hướng?

Thực tế cho thấy thị trường lao động đang thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng nghề trong khi số lượng cử nhân chưa có việc làm vẫn còn khá lớn. Do đó, giáo dục hiện đại không chỉ hướng đến việc cấp bằng mà hướng đến năng lực làm việc thực tế. Trung học nghề chính là mô hình đào tạo đáp ứng yêu cầu đó: học sinh được phát triển toàn diện về văn hóa, kỹ năng nghề, ngoại ngữ, công nghệ số và kỹ năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động. Đây cũng là xu hướng mà nhiều quốc gia có nền giáo dục nghề nghiệp phát triển đang áp dụng.

Trường Cao đẳng Lào Cai sẵn sàng triển khai chương trình

Là cơ sở giáo dục nghề nghiệp trọng điểm của tỉnh, Trường Cao đẳng Lào Cai đang chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện để triển khai chương trình giáo dục trung học nghề theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Với đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm, hệ thống xưởng thực hành hiện đại, sự liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp cùng nhiều ngành nghề đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương và khu vực, Nhà trường mong muốn mang đến cho học sinh sau THCS thêm một lựa chọn học tập chất lượng, phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp của mỗi em.

Lựa chọn trung học nghề không phải là lựa chọn con đường ngắn hơn, mà là lựa chọn một con đường thông minh hơn: được học văn hóa, được học nghề, được phát triển toàn diện, có việc làm và vẫn rộng mở cơ hội học lên cao.

Một lựa chọn đúng hôm nay sẽ mở ra tương lai vững chắc cho ngày mai.

Học nghề với 70% thời gian thực hành

Nguyễn Phương Thảo – Tổ truyền thông