parajumpers moncler jakke canada goose jakke canada goose jakke woolrich jakke canada goose jakke dame parajumpers jakke moncler mujer barbour mujer canada goose madrid barbour outlet timberland madrid botas ugg moncler hombre moncler rebajas
Đối thoại văn hóa và phê bình văn học

Thạc sỹ Bùi Quang Vinh

                                                             - Trung tâm TN&BD –

 Chúng ta có nhiều lý thuyết về phê bình văn học nhưng gần đây đã có những biểu hiện xơ cứng nên chưa đồng hành cùng cuộc sống vốn đầy sự sinh động với bao biến đổi mới mẻ. Để tìm ra cái mới mang tính bản chất cần phải có một hướng đi khác. Nằm trong xu thế chung của nhân loại, tinh thần đối thoại văn hóa được tăng cường vận dụng trong văn chương với khẩu hiệu “Viết như một đối thoại”. Phê bình văn học được đặt đúng với vị trí, trách nhiệm đã gặt hái những thành quả đáng ghi nhận. Một tập sách mới về tiểu luận phê bình văn học được triển khai theo hướng này có tên Đối thoại văn hóa  (Nxb Quân đội nhân dân, 2018) của Nguyễn Thanh Tú như một sự bổ sung, đóng góp, khẳng định. Cuốn sách đi theo ba chủ đề: khẳng định những giá trị văn hóa của thời đại; phê phán những quan điểm sai trái, lệch lạc; nhận chân hiện trạng văn hóa, văn học hôm nay, tìm ra những đặc trưng để có những giải pháp phát triển mang tính khả thi. Đây là một kết cấu logich chặt chẽ mà nhẹ nhằng, dễ theo dõi những đơn vị kiến thức được trình bày.

Với phương châm hiểu về đối thoại để phân tích những đối thoại, ở bài mở sách Quan niệm về đối thoại của triết học văn hóa đương đại  tác giả khái quát rằng để có một đối thoại đích thực cần có bốn cơ sở: hiểu biết, bình đẳng, có tiếng nói riêng, tôn trọng sự khách biệt. Lấy đó làm điểm tựa lý thuyết, tập sách đi kiến giải những đối thoại trong văn hóa, văn học khá thú vị, sâu sắc. Chúng ta hiểu thêm cả cuộc đời vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một cuộc đối thoại lớn, để rồi như một lẽ tự nhiên  trong quan niệm và sáng tạo của người luôn luôn toát ra những giá trị đi trước thời đại. Đó là quan niệm về hạnh phúc, về lịch sử được phản ánh trong văn học, về sứ mệnh của một tác phẩm văn học đích thực. Chúng ta thêm tự hào nền văn học cách mạng văn học nước nhà vang lên nhiều tiếng nói đối thoại về văn hóa giữ nước, về nhân cách người cách mạng, về lẽ phải và lương tri của một dân tộc buộc phải cầm súng để ngăn chặn tiếng súng phi nghĩa bất nhân. Đồng thời ta cũng nhận thức sâu sắc hơn về những tiếng nói lạc lõng từ những quan điểm thiếu thiện chí cứ muốn tách ra khỏi dòng chảy lịch sử…

Để khẳng định những giá trị mang tầm văn hóa thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tác giả cho thấy Bác Hồ đã đối thọaị với nhiều luồng tư tưởng lớn, nhiều chủ nghĩa, nhiều trường phái yêu nước để rồi tìm ra con đường cách mạng của riêng mình và dân tộc mình. Bài Đường Kách mệnh – ánh sáng thời đại là bài viết hay đã làm nổi bật vẻ đẹp của văn chương của tác phẩm ở ba phương diện: tầm nhìn văn hóa kiệt xuất; sức lôi cuốn của thế giới hình tượng và một nghệ thuật lập luận bậc thầy. Bằng cái nhìn liên văn hóa, so sánh, đối chiếu, tìm nguồn ảnh hưởng, tiểu luận Giá trị hạnh phúc trong Tư tưởng Hồ Chí Minh thuyết phục người đọc ở chỗ chứng minh quan niệm ấy của Bác Hồ chính là sự đối thoại với nhiều quan niệm tiến bộ, tích cực của văn hóa Việt Nam và văn hóa thế giới, nhờ qua đối thoại đã tích hợp cho mình một vẻ riêng độc đáo, đặc sắc. Đã có nhiều chuyên gia đi sâu tìm hiểu trước tác tuyệt vời của Bác Hồ nhưng ở tập sách này vẫn thấy tác giả tìm ra được những ý mới đáng trân trọng. Tâm huyết, tỷ mỉ và cũng không kém phần tinh tế những bài viết có sức gợi, lôi cuốn như muốn đối thoại với bạn đọc tuổi trẻ quan niệm của Bác về hạnh phúc vừa rất riêng, vừa rất chung. Học Bác, làm theo Bác cũng là một cách đi tìm hạnh phúc chung của dân tộc.Ta cũng được thấy thêm Bác Hồ Là một nghệ sỹ lớn có quan niệm sáng tạo riêng, rất cá tính mà hài hòa với lợi ích chung của cách mạng, của dân tộc.

Tập sách góp một tiếng nói cần thiết trong nhiệm vụ chống diễn biến hòa bình trong văn học, nghệ thuật, một lĩnh vực lĩnh nhạy cảm, tinh tế mà không kém phần phức tạp không chỉ trong quan niệm, tư tưởng mà ở ngay cả cách dùng câu chữ, có khi vô tình, có khi thiếu thận trọng…Trên tinh thần đối thoại tác giả chỉ ra, vạch ra những chỗ, những điểm cần được phát ngôn, nhận định bình tĩnh hơn, thỏa đáng tình lý hơn. Trên cơ sở hiểu biết về những cuộc đối thoại toàn cầu về văn hóa, soi vào hiện trạng Việt Nam, tập sách có những kiến giải riêng về sự ảnh hưởng, giao lưu, tiếp biến, về sức đề kháng trong việc chống xâm lăng văn hóa, về những giải pháp phát triển…

Cuốn sách không dày về dung lượng nhưng đặt ra những vấn đề có ý nghĩa đáng được tham khảo, chia sẻ, trao đổi. Là một tiếng nói có trọng lượng về quan niệm, về lập luận, phân tích, ở cách thể hiện nhất quán trong từng bài cũng như cả tập, Đối thoại văn hóa mời gọi những đối thoại khác để cùng làm sâu sắc thêm những vấn đề cùng quan tâm.